پرسش‌ها و پژوهش‌های درس مبانی فهم حدیث

بر اساس کتاب درسنامه فهم حدیث


پرسش و پژوهش درس نخست [صفحه 32]

1. چرا فقه الحدیث، سودمندترین دانش حدیثی است؟
2. حدیث ”ضعیف“ و ”صحیح“ نزد محدثان نخستین به چه معنا بوده است؟
3. دو حدیث اخلاقی و اعتقادی بیابید که با وجود ضعف سند، عالمان محتوای آن ها را پذیرفته اند.
4. سه حدیث را به فارسی روان ترجمه کنید.
5. با مطالعه مجموعه های حدیثی معاصر مانند الحیاه، علم و حکمت در قرآن و حدیث و توسعه اقتصادی در قرآن و حدیث، کاربرد فقه الحدیث را در نظام سازی کلان و طراحی الگوهای دینی بررسی کنید.

 


پرسش و پژوهش درس دوم [صفحه 46]

1. نقش امامان و راویان ایشان را در دانش فقه الحدیث تبیین کنید.
2. تعامل دانش اصول فقه و فقه الحدیث را تحقیق کنید.
3. ویژگیهای دو شرح بر الکافی و کتاب من لا یحضره الفقیه را بررسی نمایید.
4. تلاش های شیخ طوسی و شیخ مفید [رحمه الله علیهما] را در فقه الحدیث بیان کنید.
5. بیست حدیث را در یک موضوع دلخواه یافته و دسته بندی کنید.

 


پرسش و پژوهش درس سوم [صفحه 63]

1. فعالیت های فقه الحدیثی فیض کاشانی، شیخ حرّ عاملی و علامه مجلسی را برشمرید.
2. دو شرح مختلف نهج البلاغه را شناسایی و با هم مقایسه کنید.
3. یک شرح مفصل را بر صحیفه سجادیه معرفی کنید.
4. برخی کوشش های فقه الحدیثی معاصر را توضیح دهید.
5. سه شرح حدیثی که در سده اخیر نوشته و یا به طبع رسیده است، بیابید و روش و ویژگیهای یکی را بیان کنید.
6. دو کتاب الحیاه و میزان الحکمه را بررسی و شیوه هر یک را با هم بسنجید.
7. روش امام خمینی [رحمه الله علیه] را در کتاب چهل حدیث ایشان تبیین کنید.

 

 

پرسش و پژوهش درس چهارم [صفحه 75]

1. فنّ تخریج چگونه به شناسایی حدیث و تصحیح متن آن کمک می کند؟
2. کدام یک از متنهای زیر حدیث هستند؟
الف) أکرِمُوا الضِّیفَ وَ لَو کانَ کافِراً.
ب) مَن کانَ مَعَ اللهِ کانَ اللهُ مَعَهُ.
ج) یَدُ اللهِ مَعَ الجَماعَهِ.
د) خیرالُامور اَوسَطُها.
3. برای هر کدام از متن های زیر، یک نسخه متفاوت دیگر بیابید:
الف) مَن فَرّج َ عن مُومنٍ، فَرّجَ اللهُ عَن قَلبهِ یومَ القیامَهِ.
ب) قَلبُ الأحمقِ فی لِسانِهِ وَ لِسانُ العاقِلِ فی قَلبِهِ.
4. سه حدیث بیابید که متن آن ها در چند کتاب مختلف، متفاوت باشند.
5. دو صفحه از سه نسخه خطی و چاپی یک کتاب حدیثی، را با هم مقابله کنید.

 

                              پرسش و پژوهش درس پنجم [صفحه 89]

1. ویژگیهای دو کتاب لغت را که در پنج قرن نخست نگاشته شده، بیان کنید.
2. ویژگیهای دو کتاب غریب الحدیث را برشمرید.
3. با استفاده از کتب لغت و غریب الحدیث، متون زیر را اعراب گذاری و ترجمه کنید.
الف) رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: ألا إن الله یحب بغاه العلم.
ب) رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: مثل المومن کمثل خامه الزرع، تکفئها الریاح کذا و کذا و کذلک المومن تکفئه الأوجاع و الأمراض، و مثل المنافق کمثل الأرزبه المستقیمه التی لا یصیبها شیء حتی یأتیه الموت فیقصفه قصفا.
ج) الامام الصادق علیه السلام: صله الرحم منسأه فی الأجل، مثراه فی المال، و محبه فی الأهل.
د) الامام الجواد علیه السلام: اتئد تصب أو تکد.


 
                              پرسش و پژوهش درس ششم [صفحه 99]

1. دانش های ادبی چه کمک هایی به فهم حدیث می کنند؟
2. چرا نمی توان برخی اصطلاح ها را با استفاده از دانش های ادبی معنا کرد؟
3. دو کتاب لغت بیابید که برخی اصطلاح ها را بیان و برخی کاربردهای مجازی را روشن کرده است.
4. دو کتاب شرح حدیث بیابید که اعراب و نقش کلمات حدیث را توضیح داده اند.
5. اصطلاحات ”شرح الصدر“، ”غمض العین“، ”صفح الوجه“ و ”ملاحاه الرجال“ را تبیین کنید.
6. حدیث ”ایاکم و خضراء الدمن“ را ابتدا ترجمه تحت اللفظی نموده و سپس مقصود آن را بیان کنید.



پرسش و پژوهش درس هفتم [صفحه 112]

1. وجود قرینه های منفصل چه وظیفه ای را بر دوش ما می نهد؟
2. مفهوم تعلیل و گونه های آن را بیان کنید.
3. مثلهای به کار رفته در نامه 28 نهج البلاغه را شرح دهید.
4. تضمین نهفته در این متن را تبیین کنید: قال المأمون للرّضا علیه السلام: ”ما الدلیل علی خلافه جدِّک؟“ قال علیه السلام: ”أنفسنا“ ؛ فقال المأمون: ”لولا نسائنا“؛ فقال الرّضا علیه السلام: ”لولا ابنائنا“؛ فسکت المأمون.
5. برخی احادیث درباره عدّه طلاق را که دربردارنده حکمت آن هستند، بیابید و با کمک استادان محترم، آنها را تحلیل کنید.
6. یک حدیث بیابید که سوال راوی در فهم پاسخ امام و یا گستره آن موثر باشد.



پرسش و پژوهش درس هشتم [صفحه 123]

1. اسباب ورود حدیث را تعریف و رابطه آن را با قرینه های مقامی تبیین کنید.
2. برای یافتن اسباب ورود احادیث اعتقادی، به کاوش در کدام رشته های علمی نیازمندیم؟
3. دست کم دو حدیث بیابید که توجه نکردن به اسباب صدورشان، مانع فهم درست آنها شده است.
4. سه کتاب شرح الحدیث نام ببرید که اسباب ورود برخی احادیث را یافته و ارائه کرده اند.


                              پرسش و پژوهش درس نهم [صفحه 132]

1. اصطلاح ”قضیه فی واقعه“ چه مفهوم و ارتباطی با اسباب ورود حدیث دارد.
2. دو حدیث بیابید که پذیرش مفهوم اولیه آنها، با مشکل روبرو است و با کمک اساب ورود حدیث، مقبول می شوند.
3. دو حدیث بیابید که بودن یا نبودن اسباب ورود حدیث در مفهوم آنها تاثیری ندارد.



 
                              پرسش و پژوهش درس دهم [صفحه 145]

1. قرینه های خارجی و خانواده حدیث چه نسبتی با هم دارند؟
2. شباهت های بازیابی خانواده حدیث را با تفسیر موضوعی قرآن بیان کنید.
3. شرط اساسی نقل معنا کدام است؟
4. حدیث ” أنّی لاُحبّ أن أقدَم علی ربّی و عملی مستوٍ “ را با توجه به احادیث مشابه آن در کتاب الکافی، ترجمه کنید.
5. حدیث ”من کان رفیقاً فی أمره، نال ما یرید من النّاس“ را با توجه به احادیث هم خانواده اش تبیین کنید.



                              پرسش و پژوهش درس یازدهم [صفحه 158]

1. دو شیوه بازیابی احادیث مشابه را بیان کنید.
2. خانواده بزرگ حدیث، به چه معناست.
3. احادیث موضوع ”مزاح“را گردآورده و دسته بندی کنید.
4. خانواده حدیث ”ما مِن عبادهٍ أفضلُ مِن عِفّهِ  بَطن و فَرج“ را تشکیل دهید.
5. احادیث ”سکوت“ و ”کلام“ را گردآورده و نتیجه نهایی را در برتری یکی بر دیگری بیان کنید.



                              پرسش و پژوهش درس دوازدهم [صفحه 169]

1. دو عامل از عوامل پیدایش اخبار متعارض را برشمرده و برای هر کدام نمونه بیاورید.
2. نسخ و تقیه را توضیح دهید و برای هر یک، مثال بزنید.
3. یک حدیث بیابید که به خاطر حدیث معارضش، مفهومش تغییر کرده است.
4. برای دو گونه از انواع حل و جمع روایات متعارض، نمونه های جدیدی ارائه دهید.



                              پرسش و پژوهش درس سیزدهم [صفحه 179]

1. دو حدیث بیابید که بر اثر رشد علوم انسانی، بهتر فهمیده و یا پذیرفته شده اند.
2. با استفاده از کتاب پژوهشی در فرهنگ حیا، مقصود حقیقی احادیث عفّت را توضیح دهید.
3. دو حدیث را به دلخواه ترجمه کنید و سپس دست کم در یک صفحه شرح دهید.
4. چند حدیث؛ مانند حدیث زیر را با داده های دانش روانشناسی نوین مقایسه کنید.
امام علی علیه السلام: شدّهُ الغَضبِ تَغَیرُ المنطِقَ و تَقطعُ مادَّهَ الحُجَّهِ و تُفَرِّقُ الفَهمَ.

مسیر فناوری اطلاعات کلیه حقوق مادی و معنوی برای نویسنده محفوظ است.

پشتیبانی